Firmware là gì? Phân loại và các ứng dụng quan trọng

Trong quá trình sử dụng smartphone hoặc các thiết bị điện tử, người dùng thường không chú ý đến các khía cạnh chuyên sâu về kỹ thuật giúp máy hoạt động ổn định. Một trong những yếu tố cốt lõi đó là Firmware. Vậy chính xác Firmware là gì, có những ứng dụng quan trọng nào? Hãy cùng Viettablet khám phá thông tin cụ thể hơn trong bài viết dưới đây!

Firmware là thuật ngữ chỉ một phần mềm máy tính được lưu bên trong bộ nhớ thiết bị

Firmware là gì?

Thuật ngữ Firmware được đề xuất bởi Ascher Opler, xuất hiện lần đầu trong một bài báo năm 1967 để chỉ một phần mềm máy tính nắm vai trò trung gian giữa phần mềm và phần cứng. 

Phần mềm này được cài sẵn trên bộ nhớ của thiết bị nên người dùng khó có thể thay đổi hoặc là xóa bỏ. ROM, EPROM hay Flash đặc biệt là Flash ROM là nơi mà Firmware có thể được lưu trữ bền vững. 

Firmware nắm vai trò điều khiển, kiểm soát mức thấp và quản lý hoạt động của thiết bị

Firmware cung cấp khả năng điều khiển, kiểm soát mức thấp và quản lý sự hoạt động của những thiết bị và hệ thống phần cứng cụ thể. Nhiệm vụ của Firmware là điều khiển những chức năng cơ bản và nâng cao có trên thiết bị điện tử, giúp chúng hoạt động một cách ổn định và chính xác nhất.

Có bao nhiêu loại Firmware?

Phần mềm Firmware sẽ được xếp thành 3 loại với từng mức độ như sau:

- Firmware cấp thấp: Được xem là phần mềm đóng vai trò cực kỳ quan trọng và cần phải có trên phần cứng thiết bị khi trực tiếp hỗ trợ điều khiển các thành phần phần cứng, quản lý bộ nhớ cũng như khởi động máy. Nó thường được lưu trữ trong bộ nhớ ROM, ngoài ra Firmware cấp thấp gần như sẽ không được viết lại hoặc cập nhật. 

- Firmware cấp cao: Phần mềm sở hữu cấu trúc phức tạp hơn so với Firmware cấp thấp, không được update. Firmware cấp cao sẽ được máy tính lưu trên bộ nhớ flash chẳng hạn như chip ROM có thể ghi/xóa.

- Firmware hệ thống con: Đây là loại phần mềm hoạt động như "phần mềm cho phần cứng" giúp cho thiết bị chạy chính xác, chúng có cấu tạo tương đối phức tạp giống như Firmware cấp cao, điểm khác biệt là nó có thể update hoặc vá bảo mật.

Phân loại Firmware

Một số ứng dụng quan trọng của Firmware trong thực tế

Dù biết vai trò và chức năng không thể thiếu của Firmware nhưng trong thực tế, chúng sẽ được áp dụng như thế nào với từng thiết bị cụ thể và cần thiết đối với đời sống hàng ngày ra sao, bạn hãy theo dõi tiếp các thông tin sau:

+ Máy tính cá nhân: BIOS sẽ được lưu trong chip nhớ của mainboard nhằm hỗ trợ phần cứng vận hành ổn định và mượt mà. 

+ Thiết bị lưu trữ như ổ cứng, USB,... : Khi đó, Firmware sẽ giúp các thiết bị tăng khả năng tương tác hiệu quả với máy tính.

+ Thiết bị di động như smartphone, máy tính bảng (tablet),... : Firmware được cài đặt sẵn trong thiết bị, có chức năng hỗ trợ cho phần cứng của máy hoạt động trơn tru hơn, tối ưu năng lượng hiệu quả.

Firmware được cài đặt sẵn trong thiết bị di động

+ Ô tô: Firmware xuất hiện ở một số bộ điều khiển điện tử (động cơ, hệ thống an toàn…) với nhiệm vụ chính là điều khiển, quản lý hoạt động các bộ phận đó.

+ Thiết bị gia dụng như máy giặt, lò vi sóng hoặc máy rửa chén,... : Các thiết bị trên thường sẽ có Firmware được lưu trong bộ nhớ của vi điều khiển giúp cho quá trình dùng máy được tiện lợi hơn.

+ Thẻ thông minh (smart card): Firmware mang lại nhiều chức năng hữu dụng cho thẻ, điều khiển toàn bộ hoạt động của thẻ và hỗ trợ việc xác thực hay mã hóa.

Các lưu ý cần nhớ khi cập nhật Firmware

Trước khi tiến hành cập nhật Firmware trên thiết bị, bạn cần phải tham khảo và ghi nhớ một số thông tin quan trọng sau đây:

• Tránh tắt thiết bị khi đang cập nhật: Hãy chắc chắn rằng thiết bị không bị tắt hoặc mất nguồn trong khi cập nhật Firmware vì điều này có thể khiến Firmware bị hỏng, gây ảnh hưởng đến hiệu suất hoạt động của thiết bị về sau.
• Cài đặt đúng bản cập nhật Firmware: Cần tránh việc chọn cài đặt nhầm phiên bản Firmware của một thiết bị khác, nếu cài không đúng thì hoạt động trên phần cứng có thể bị lỗi hoặc bị ảnh hưởng lớn. Bạn nên kiểm tra kỹ số model của Firmware để chắc chắn rằng nó khớp với số model của thiết bị mà bạn đang muốn cập nhật.
• Đọc kỹ hướng dẫn sử dụng: Trước khi tiến hành cập nhật Firmware trên thiết bị, bạn nên đọc kỹ hướng dẫn sử dụng cùng các vấn đều liên quan vì mỗi thiết bị sẽ có cách cập nhật cũng như khôi phục Firmware khác nhau.
• Kiểm tra website của đơn vị sản xuất: Có những thiết bị sẽ không thông báo bản cập nhật Firmware. Người dùng nên kiểm tra website của nhà sản xuất để biết thông tin về bản cập nhật mới nhất. Bạn cũng có thể đăng ký thiết bị trên website này để nhận thông báo bản cập nhật sớm nhất qua email.

Lưu ý cài đặt đúng bản cập nhật Firmware

Câu hỏi thường gặp

Làm sao để tắt mật khẩu Firmware trên máy MacBook?

Trả lời: Bạn hãy tham khảo cách tắt mật khẩu Firmware trên máy Mac chi tiết như sau: Tắt máy hoàn toàn > Bật máy lại và giữ phím Command + R để vào Recovery Mode > Chọn Utilities > Startup Security Utility hoặc Firmware Password Utility (các dòng máy cũ) > Chọn Turn Off Firmware Password, nhập mật khẩu hiện tại và khởi động lại máy.

Hướng dẫn cách để cập nhật Firmware của AirPods?

Trả lời: Để cập nhật Firmware của AirPods dễ nhất, bạn hãy tham khảo và làm theo hướng dẫn sau: Mở Cài đặt sau đó vào mục Bluetooth > Nhấn vào (i) bên cạnh tên AirPods để xem phiên bản hiện tại > Trường hợp có bản Firmware mới, bạn hãy cho AirPods vào vỏ rồi để AirPods bên cạnh iPhone khi có thể cài ngay phiên bản Firmware mới. 

Cập nhật Firmware của AirPods

Tạm kết

Hy vọng qua thông tin Firmware là gì, chúng có những loại nào và ứng dụng trong thực tế đã giúp cho người dùng có cái nhìn tổng quan về phần mềm này. Bạn hãy nhớ kiểm tra và cập nhật ngay các phiên bản Firmware mới nhất để có thể nâng cấp cũng như cải thiện hiệu suất của thiết bị nhé!

Viettablet.com